Europees nieuws rondom de normen voor luchtkanalen

Gepubliceerd op: 18 december 2018


Na vele jaren van betrekkelijke rust zijn er met betrekking tot luchtkanalen voor HVAC-systemen momenteel verschillende wijzigingen op komst. Daarbij staan nieuwe eisen aan materialen en de dichtheid van luchtkanalen, op basis van de nieuwe ATC-klassen conform NEN EN 16798 deel 3, centraal. Veel fabrikanten werken toe naar duidelijke specificaties om zodoende een CE-markering van luchtkanalen mogelijk te maken, maar dat is nog niet zo eenvoudig te implementeren en kan nog even op zich laten wachten. Gelukkig zijn we als Luka al reeds jaar en dag in de weer de luchttransportweg zo dicht mogelijk maken. Al in een vroeg stadium waren de Luka-leden het erover eens dat dit onze bijdrage aan een besparing op het gebied van energiegebruik zou zijn. Velen onder onze leden zullen dan ook geen enkele moeite hebben zich te conformeren aan de, op Europees niveau gezien, nieuwe regels. Waar een klein land al niet in voorop kan lopen.

Luchtdichtheid volgens ATCclassificatie
Waarom dan toch dit stuk publiceren? We zijn immers bekend met die luchtdichtheid. Klasse A, B, C en zelfs D zijn veel gehoorde termen binnen onze gelederen. Toch zullen we voorzichtig moeten gaan wennen aan nieuwe namen voor de alom bekende klassen. Hier een tabel uit de norm (NEN) EN 16798 deel 3; een Europese norm welke reeds is aangenomen door het Nederlands Normalisatie Instituut. We gaan dus van letters moeten overschakelen naar cijfers. ATC is de afkorting van Air Tightness Class. Enkele zaken vallen op. Zo ontstaan er 6 klassen in plaats van de 4 uit het oude systeem. Aangezien er tussen de klassen telkens een factor drie aan verbetering van de leklucht zit, waren we voorheen kunstmatig al eens gewend aan de term 3A, welke overeenkomt met de nieuwe ATC 6. Een betere klasse als D kenden we nog niet. Die is nu toch gevonden in klasse ATC 1. Wederom factor 3 beter dan klasse ATC 2 (het huidige D). De oplettende lezer ziet nu ook dat in het oude systeem A slechter was als D, wat een klein beetje indruist tegen ons basisprincipe dat klasse A normaliter beter is dan B, C of D. In de nieuwe ATC-classificering is 6 de slechtste en presenteren we bij klasse 1 als beste jongetje van de klas. Gelukkig blijven de grenswaarden voor leklucht (f max in m³/hm²) gelijk en is de tabel 1 op 1 te vertalen. Dat betekent voor ons als LUKA dat ons streven voor de gehele luchttransportweg, inclusief de gemonteerde appendages, in plaats van klasse C in de nabije toekomst vertaald kan worden naar ATC 3.

Voorlopig zullen we onze aloude klassen A t/m D nog vaak tegen gaan komen, aangezien de onderliggende normen zoals NEN EN 1507, 122237, 1751 en 15727 nog niet “vertaald” zijn naar de nieuwe klasse-indeling. De Commissie Milieu en Techniek (CMT) zal de Luka-leden tijdig informeren mochten er zich op dit vlak ontwikkelingen voordoen. Het CMT vond het dan ook gepast op dit moment eenieder alvast te informeren over de op stapel staande wijzigingen.

Op Europees niveau iets roepen over de luchtdichtheid van kanaalsystemen maakt natuurlijk iets los onder de fabrikanten van dergelijke producten. De wens van vele vooraanstaande producenten is dan ook te werken aan een CE-markering op basis van duidelijk omschreven kenmerken. Dat in de nabije toekomst luchtkanalen een CE-markering zullen krijgen, is in opdracht van de Europese Commissie reeds vastgelegd.

Uiteraard voor het complete kanaalsysteem
Met betrekking tot deze CE-markering zijn er grofweg twee standpunten waarneembaar onder de Europese fabrikanten. De tegenstanders zijn bang dat er door de CE-markering extra kosten zullen ontstaan (productie, testen, documentatie) en dat deze prijsstijgingen door de markt niet worden gecompenseerd. Gelukkig is de uitkomst van de bekende TVT (terug verdien tijd) -berekening door meerdere organisaties berekend. Steevast komen die uit op periodes van 2 tot 3 jaar. En zie hier: de oude leus van voormalig Luka-lid Roel Kleijer “zinnig en zuinig” komt weer bovendrijven. Voorstanders wijzen erop dat door de herziening en actualisering van oudere normen met betrekking tot luchtkanalen, die de basis vormen voor een CE-markering, de behoefte aan duidelijkere richtlijnen voor luchtkanalen zal toenemen. En dat de richtlijnen voor luchtkanalen met betrekking tot nieuwbouw en renovatie duidelijk worden voorgeschreven, bijvoorbeeld in de EPBD en de daaruit voortkomende nationale normen op het gebied van energie gebruik in de bebouwde omgeving. Dit zal een extra stimulans zijn en producten van een hogere kwaliteit genereren.

Ook op Europees niveau zijn de fabrikanten het erover eens dat de nieuwe richtlijnen voor het complete kanaalsysteem zou moeten gelden. Zoals bekend bij onze LUKA-leden is een groot aandeel componenten vaak aanleiding tot een hoger lekkagepercentage. Vandaar ook dat zaken zoals brandkleppen, luchtvolumeregelaars of geluiddempers aan dezelfde richtlijnen dienen te voldoen als de ronde of vierkante kanalen. Iets wat we binnen de Luka in Nederland ook reeds jaren geleden erkend hebben; onze aanleiding om het LAR-appendage register op te stellen. Dat het aanbrengen van een CE-markering op de producten op zichzelf geen garantie voor hogere kwaliteit op de bouwlocatie betekent, is ook door de Europese Commissie onderkend. Er wordt dus op hoog niveau gesproken over controleren van de kwaliteit middels drukproeven op locatie. Wellicht dat het toch eens tijd wordt onze LUKA-werkwijze rondom het verkrijgen van een kwaliteitscertificaat internationale bekendheid te geven. Later meer in dit theater……